Terimlik
Yirmi altı terim, iki satırda anlatımı
Teknik terimler çoğu zaman doğru tanımlanır ama pratikte ne hissettirdiği anlatılmaz. Bu sözlükte her terimin iki satırı var: birinci satır tanım, ikinci satır o değerin sizin tarafınızda ne anlama geldiği. Terimler dört başlık altında toplanmıştır.
Başlıklara hızlı geçiş
Başlık
Ağ ve bağlantı
- Ping
- Komutunuzun sunucuya gidip yanıtın geri gelme süresi. Milisaniye ile ölçülür. Rahat aralık 20-60 ms. Değerin sabit kalması, düşük olmasından daha belirleyicidir.
- Tick rate
- Sunucunun saniyede kaç kez dünyanın durumunu hesapladığı. Türkçede tik oranı denir. Yüksek tik oranı, atışınızın gerçekte olduğu ana daha yakın değerlendirilmesi demektir.
- Netcode
- Ping ile tik oranı arasındaki tercüman. Hangi bilginin ne zaman gönderileceğine ve eksik paketlerin nasıl tahmin edileceğine karar veren katman. İyi netcode kötü bağlantıyı oynanabilir kılar; kötüsü iyi bağlantıda bile tuhaflık üretir.
- Gecikme telafisi
- Sunucunun, sizin ekranınızda gördüğünüz geçmiş anı kısa süreliğine yeniden canlandırması. Bu sayede 45 ms gecikmeyle isabet kaydedebilirsiniz; aynı mekanizma "köşeye girdim ama vuruldum" hissini de yaratır.
- Paket kaybı
- Gönderilen ağ paketlerinin hedefe ulaşamama oranı. Yüzde olarak ifade edilir. Yüzde 1 altında fark edilmez. Üstüne çıkıldığında karakterlerin ışınlandığı hissi başlar.
- Jitter
- Ping değerinin zaman içindeki dalgalanması. Sabit gecikmeden çok daha rahatsız edicidir. Sürekli 55 ms, dalgalanan 30-90 ms aralığından daha iyi bir deneyim verir.
- Bölge sunucusu
- Coğrafi olarak oyunculara yakın konumlandırılmış maç sunucusu. Bölge seçimini en yakın sunucuya sabitlemek, ping değerinde belirgin fark yaratır.
Başlık
Görüntü ve motor
- Canvas
- Tarayıcının eklentisiz çizim yapmasını sağlayan HTML5 çizim yüzeyi. Kurulum adımını ortadan kaldıran ilk katman. Güvenliği tarayıcının izole alanına taşıdı.
- WebGL
- Tarayıcıya doğrudan grafik donanımıyla konuşma yetkisi veren arayüz. İki boyutlu sprite dünyasından üç boyutlu sahnelere geçişi mümkün kıldı.
- WebAssembly
- Masaüstü için yazılmış ağır hesaplama kodunun tarayıcıda yerele yakın hızda çalışmasını sağlayan biçim. Fizik motorları ve harita yükleme rutinlerini kabul edilebilir sürelere indirdi.
- WebGPU
- Modern grafik arayüzlerinin tarayıcıya taşınmış hâli. Çizim komutlarını daha verimli paketler. Aynı cihazda daha yüksek kare hızı ve daha kalabalık sahne. Desteklemeyen cihaz eski yola düşer.
- Kare hızı
- Ekranda saniyede çizilen görüntü sayısı. Genellikle kısaca kare hızı ya da saniyedeki kare olarak anılır. 60 ve üzeri akıcı; yarış ve bulmacada 30-45 aralığı da yeterlidir.
- Girdi gecikmesi
- Tuşa bastığınız an ile hareketin ekranda görünmesi arasındaki süre. 40 ms altında tuş ile hareket eşzamanlı hissedilir.
- Akışlı varlık yükleme
- Oyunun tüm dosyalarını baştan indirmek yerine, ihtiyaç oldukça parça parça yüklemesi. Açılış süresini 2-8 saniye aralığına indiren en önemli tekniklerden biri.
Başlık
Maç ve ölçüm
- Hitbox
- Karakterin görünen modeliyle çakışan ama ondan farklı olabilen çarpışma hacmi. Hesaplama maliyetini düşürmek için görünen modelden daha sade bir geometriyle tanımlanır.
- Etkisizleştirme süresi
- Bir hedefi etkisiz hâle getirmek için gereken süre. Oyunun temposunu belirleyen en güçlü değişken. Kısa süre refleksi, uzun süre konumlanmayı ödüllendirir.
- İsabet oranı
- Yapılan denemelerin ne kadarının hedefe ulaştığını gösteren yüzde. Tek maçın verisi anlamlı değildir; on maçlık ortalama oldukça açıklayıcıdır.
- Eşleştirme puanı
- Her oyuncuya atanan görünmeyen beceri puanı. Benzer puandaki oyuncular aynı maça yerleştirilir. Amaç herkesin yaklaşık yüzde elli kazanma oranına yaklaşmasıdır. İlk on maçta dalgalanma normaldir.
- Eşleştirme havuzu
- Belirli ölçütlere göre ayrılmış oyuncu kümesi. Kontrol yöntemi bunlardan biridir. Dokunmatik ve klavye-fare kullanıcıları hızlı modlarda ayrı havuzlarda eşleşir.
- Sezon puanı
- Günlük görev, sezon geçişi ve etkinlik katılımıyla kazanılan ilerleme puanı. Sezon sonunda kademeler sıfırlanır; kazanılan kozmetik içerikler hesapta kalır.
- Yeniden bağlanma penceresi
- Bağlantısı kopan oyuncunun maça geri dönebileceği kısa süre. Uzun kopmalarda oyun sonlanır; tekrarlanan kopmalar rekabetçi modda geçici kısıt doğurabilir.
Başlık
Hesap ve güvenlik
- İki adımlı doğrulama
- Şifreye ek olarak ikinci bir doğrulama unsuru isteyen güvenlik katmanı. Uygulama tabanlı kod, kısa mesaja göre daha dayanıklıdır çünkü hattan bağımsız üretilir.
- Oturum geçmişi
- Hesaba hangi cihazdan ve ne zaman bağlanıldığını listeleyen kayıt ekranı. Ayda bir gözden geçirmek, çoğu sorunun büyümeden fark edilmesini sağlar.
- Sunucu otoritesi
- İstemcinin bildirdiği sonucun tek başına kabul edilmeyip sunucu tarafından doğrulanması ilkesi. İstemci tarafındaki müdahalelerin sonuca doğrudan yansımasını engeller.
- Kademeli yaptırım
- İhlal durumunda uyarıdan başlayıp mod kısıtı ve hesap askısına uzanan basamaklı düzen. Yanlış tespit hâlinde oyuncuya itiraz alanı bırakır.
- Ebeveyn kontrolü
- Süre, sohbet erişimi ve tür görünürlüğünü sınırlandırmaya yarayan hesap ayarları kümesi. 13 yaş eşiğiyle birlikte çalışır; haftalık süreyi birlikte belirlemek pratik bir yaklaşımdır.
Tanım yetmediyse ölçüye bakın
Buradaki tanımlar hızlı başvuru içindir. Bir değerin neden öyle olduğunu, hangi aralıkta ne hissedeceğinizi ve tablonun tamamını görmek isterseniz teknik fasikül daha ayrıntılı bir çerçeve sunuyor.